Konferencja naukowa „Prawo i Kościół” w Akademii Katolickiej w Warszawie 

Dnia 15 kwietnia 2024 roku w Akademii Katolickiej w Warszawie odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Prawo i Kościół”. Wzięło w niej udział ponad 140 osób. Celem tego wydarzenia było stworzenie przestrzeni do debaty nad szeroko rozumianym tematem prawa w relacji do Kościoła. Konferencja w takim kształcie odbyła się po raz pierwszy. W murach Akademii Katolickiej w Warszawie blisko czterdziestu prelegentów – nie tylko uznanych profesorów, ale także młodych naukowców – prezentowało owoce swoich badań. Wystąpienia dotyczyły zarówno zagadnień z zakresu kanonistyki i teologii, jak i prawa polskiego, międzynarodowego oraz wyznaniowego. To sprawiło, że spotkanie miało niezwykle ciekawy wymiar interdyscyplinarny.  Zadowolenia z obecności na konferencji wielu znakomitych naukowców i uczestników nie krył ks. prof. dr hab. Krzysztof Pawlina, rektor uczelni, który powitał zgromadzonych oraz zaprezentował Akademię Katolicką w Warszawie, organizującą to ambitne przedsięwzięcie naukowe. Ks. dr hab. Tomasz Jakubiak, prof. AKW – wykładowca prawa kanonicznego oraz przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Konferencji – stwierdził na początku spotkania, że obecność tak znamienitych gości, w tym ministra nauki i szkolnictwa wyższego, jest dowodem na to, że Akademia Katolicka, choć ma w nazwie przymiotnik „katolicka”, może wnosić wkład w rozwój różnych dyscyplin naukowych. Podkreślił również, że wydarzenie to pozwala uzmysłowić sobie różnice i podobieństwa w aparacie naukowym prawa kościelnego i państwowego. Zauważył, że jest to istotne, gdyż badacze, wypowiadając się o Kościele, posługują się tymi samymi terminami, czasami mającymi inne znaczenie. To ukazanie odmiennego spojrzenia jest według ks. Jakubiaka bogactwem tego spotkania, pozwoli bowiem na poznawanie i konfrontowanie swoich stanowisk. Gościem honorowym Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Prawo i Kościół” był wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego dr hab. Andrzej Szeptycki, prof. UW, który w takich słowach zwrócił się do uczestników: „Religia i nauka nie stoją ze sobą w konflikcie. Często zwyczajnie zajmują się odmiennymi kwestiami, ale tym bardziej ciekawe są ich punkty styku”. Podkreślić należy, że minister był również członkiem Komitetu Naukowego Konferencji. W wydarzeniu uczestniczyli także: władze Urzędu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy, dr hab. Wojciech Brzozowski, prof. UW – zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Jakub Groszkowski, były wiceprezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, obecnie radca tej instytucji, odpowiedzialny za związki wyznaniowe. Patronat honorowy nad konferencją objęła Fundacja „Ubi societas, ibi ius”, której prezesuje Jerzy Strzeżek. W gronie sponsorów znaleźli się: Urząd Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy, wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Fitness Catering. W sesji plenarnej dr hab. Katarzyna Krzysztofek-Strzała z UJ wygłosiła wykład na temat wybranych zagadnień z obecności Kościoła katolickiego w prawodawstwie Unii Europejskiej i państw członkowskich, a dr hab. Antoni Bojańczyk, prof. UW, sędzia Sądu Najwyższego, wraz z ks. Jarosławem Młotem z UKSW w Warszawie (swoim doktorantem) wskazali na pola wspólne i odrębności w odniesieniu do czynu zabronionego w prawie karnym kanonicznym i polskim. Aktualne zagadnienia w zakresie kanonicznego prawa małżeńskiego przedstawił wybitny polski kanonista ks. prof. Wojciech Góralski z Akademii Mazowieckiej w Płocku.  Po sesji plenarnej odbyło się pięć sesji z prawa: procesowego, oświatowego i cywilnego, rodzinnego i sakramentów, karnego i międzynarodowego oraz historii, filozofii i teologii prawa. Wygłoszone referaty dawały możliwość interdyscyplinarnego spojrzenia na omawiane tematy oraz stały się powodem żywej wymiany poglądów i opinii. Podejmowane zagadnienia wpisywały się w dyskusję nad sprawami istotnymi dla współczesnego Kościoła. Z dużym zainteresowaniem została przyjęta prezentacja ks. dr. Adama Fabiańczyka o synodalności i kolegialności w sprawowaniu władzy kościelnej. Wskazał on na odpowiedzialność całego prezbiterium oraz osób świeckich z danej diecezji za kierunki inicjatyw duszpasterskich oraz zarządzanie dobrami materialnymi wspólnoty. Ks. prof. dr hab. Ryszard Sztychmiler omówił zagadnienia związane z ochroną małżeństwa w prawie polskim i kanonicznym. W ramach dyskusji przewidzianych na zakończenie poszczególnych sesji naukowych pojawiły się liczne wnioski z zakresu prawa kanonicznego i polskiego. W ocenie zarówno rektora AKW ks. prof. Krzysztofa Pawliny, jak i pomysłodawcy konferencji ks. dr. hab. Tomasza Jakubiaka, prof. AKW, wydarzenie wywołało tak duże zainteresowanie środowiska prawniczego i akademickiego, że z pewnością warto, aby stało się spotkaniem cyklicznym. Wygłoszone referaty, wnioski i dorobek konferencji zostaną opublikowane jako monografia naukowa.

Galeria zdjęć. Fot. ks. Marek Paszkowski i kl. Jakub Stafii