„Moralność i prawo – u źródeł cywilizacji europejskiej”

Temat relacji prawa do moralności pojawia się we współczesnej debacie publicznej wyjątkowo wyraziście. Czy prawo stanowione powinno odzwierciedlać określoną tradycję i praktykę moralną? Jeśli tak, to którą? Wszak w społeczeństwach pluralistycznych nie tylko potencjalnie, ale i realnie mamy do czynienia z wielką różnorodnością przekonań również w kwestiach moralnych. A może prawo stanowione ma mieć zupełnie inną funkcję i nie tyle winno opierać się na określonej moralności, ale raczej spełniać rolę swoistego „policjanta” na skrzyżowaniu różnych systemów moralnych przyjmowanych przez społeczności wchodzące w skład państwa rządzonego prawami liberalnej demokracji? Czy prawo może i powinno spełniać funkcje wychowawcze? Te i podobne pytania, nawet jeśli niewyartykułowane w dostatecznie precyzyjny sposób, pojawiają się wręcz na ulicach naszych miast, przez które przechodzą kolejne demonstracje.

W czasie trzeciej debaty z cyklu Pro tempore. Dialog nauk rozmawiamy o sprawach aktualnych ale w sposób fundamentalny, starając się dotrzeć do samych źródeł omawianych sporów. Czy to przypadek, iż jednym z kluczowych tekstów europejskiej kultury jest Antygona Sofoklesa, dialog poświęcony w istocie konfliktowi praw? Czy śmierć Sokratesa była odsłoną tej samej tragicznej sytuacji, w której prawa stanowione wydają się z nieubłaganą koniecznością wchodzić w konflikt z moralnością jednostek? Jaką rolę w tworzeniu prawa starożytnej Grecji miał charakter polis? Czy stanowienie praw przez Greków dla obywateli polis ma dziś dla nas jedynie wagę historyczną, czy też coś ważnego z tej właśnie praktyki jest wciąż ważne i żywe? Czy w literaturze, w której wyraża się przecież świadomość ludzkiej wspólnoty, znaleźć można inne, współczesne sformułowania problemu relacji moralności i prawa?

O tych i podobnych kwestiach rozmawiamy z naszymi gośćmi Antonim Liberą – pisarzem, literaturoznawcą, reżyserem, tłumaczem – m.in. właśnie dzieł Sofoklesa oraz prof. Piotrem Nowakiem, filozofem zajmującym się zarówno filozofią starożytną jak i współczesną filozofią polityczną.