W dniu 23 lutego, na Wydziale Artes Liberales UW, odbyła się kolejna debata z cyklu „Pro Tempore – dialog nauk” pod tytułem „Kult i kultura. O potrzebie transcendencji w kulturze współczesnej”. Po powitaniu wygłoszonym przez ks. Rektora prof. dr. hab. Krzysztofa Pawlinę, prowadzący debatę prof. dr hab. Paweł Stępień przeczytał fragment z „Wiedzy radosnej” Fryderyka Nietzschego, dotyczący śmierci Boga. Niemiecki filozof, ogłaszając ją, był świadom jej tragicznych następstw: kultura pozbawiona Absolutu wpada w głęboki kryzys, bo traci swój podstawowy cel i punkt odniesienia. Jak uratować kulturę przed osunięciem się w nicość? Czy receptą na jej kryzys jest powrót do tak czy inaczej rozumianej Transcendencji, a więc umieszczenie na powrót kultu w sercu kultury? Na to pytanie starali się odpowiedzieć uczestnicy debaty. Dr Ivan Dimitrijević, analizując dzieje ruchu liturgicznego w Kościele katolickim oraz awangardowych ruchów artystycznych w XX wieku, dowodził, że szukanie w „powrocie do źródeł” recepty na kryzys kultury jest złudne. Źródła, w tym także kult, są bowiem już zapośredniczone przez kulturę. Stąd rzekomy powrót do tego, co przedkulturowe, jest w rzeczywistości kolejnym czynnikiem napędzającym ruch oddalania się od źródeł. Bp dr hab. Michał Janocha skupił się na rozróżnieniu na centrum i peryferie kultury. Idąc za XX-wiecznymi myślicielami rosyjskimi, wskazywał na centralną rolę kultu w kulturze. Jako ilustrację przytaczał liczne przykłady z dziedziny polityki, sztuki, i literatury, dowodzące, że kultura, która wyrzuca kult religijny poza margines, tworzy sobie namiastki kultu (bądź sama staje się taką namiastką). Po wypowiedziach obu prelegentów miała miejsce dyskusja, której istotnym wątkiem była relacja między chrześcijaństwem a kulturą.
Galeria
fot. Mirosław Wiśniewski
